Przewody, kable elektryczne oraz ich oznaczenia

W hurtowni elektrycznej zamówienie składane przez instalatora zwykło zaczynać się od słów: "Poproszę krążek YDYp 3x1,5 oraz 3x2,5. Do tego krążek OMY 3x1,5 i jeszcze 20 m koncentryka"

Dla laika ten gąszcz liter i cyfr brzmi niczym tajemny szyfr. Jednak w łatwy sposób można go złamać i poznać kolejne składowe oznaczenia przewodów. 

Co zatem ukrywa się pod tajemniczymi oznaczeniami kabli i przewodów? 

W Polsce obowiązuje nomenklatura kabli na podstawie normy PN. Co to oznacza w praktyce? Otóż nazewnictwo przewodów opiera się w dużej mierze o prosty kod. Znając jego podstawy, w łatwy sposób wydedukować można to, „co autor miał na myśli”.

Z punktu widzenia montowania instalacji najważniejszy jest metal, z którego został wykonany przewód. Chociaż zdarzają się przewody wykonane ze stali (F) lub aluminium (A), to jednak najczęściej spotykanymi są miedziane. Wpływa na to przede wszystkim użytkowość przewodów miedzianych. Uznaje się, że z powodu swoich właściwości fizycznych są najlepszymi przewodnikami elektrycznymi. W opisie przewodu brak informacji o metalu, z którego zrobiona jest żyła, oznacza właśnie żyłę miedzianą.

W zasadzie nazewnictwo opiera się o prosty schemat, na podstawie którego kolejne litery oznaczają konstrukcję żył, znajdujących się wewnątrz:

• D – drut,
• L – linka,
• L..g – linka giętka;

Istotną rolę odgrywa też materiał użyty do wykonania powłoki. Gdy jest wykonana z polwinitu, wówczas przed opisem żyły umieszcza się Y. Na podobnej zasadzie odbywa się oznaczanie izolacji przewodu. Odpowiedni symbol zwykło się umieszczać za literką opisującą żyłę. W zależności od potrzeb jest ona wykonana z:

• Y – polwinit,
• G – guma,
• X – polietylen.

Przyjęło się, że na końcu oznaczenia przewodów, umieszcza się pozostałe informacje, jak choćby przeznaczenie np.

• p – płaski
• t – wtynkowy.

Jednak nie tylko przewody można podzielić ze względu na grupy. Sam pojedynczy przewód zawiera w swoim przekroju po kilka żył, które w zależności od przeznaczenia znajdują się odpowiednim kolorze oplotu. Zasada polega na przynależności konkretnego koloru do konkretnego przewodu. Zgodnie z nią przewód:

• fazowy (L) – izolacja brązowa, szara lub czarna,
• ochronny (PE) – izolacja żółto – zielona,
• neutralny (N) – izolacja niebieska.

Zdarza się, że oznaczenia przewodów pochodzą od nazw ich docelowego przeznaczenia. Tak jest w przypadku przewodów mieszkaniowych (OMY), warsztatowych (OW, OWY).

Do najczęściej montowanych przewodów należą:

• LgY – linka giętka,miedziana, pojedyncza w polwinicie,
• OMY – linka miedziana, mieszkaniowa, mający izolację i oponę z polwinitu,
• OWY – linka miedziana, warsztatowa,mający izolację i oponę z polwinitu,
• OW – linka miedziana, warsztatowa w gumie,
• DY – drut pojedynczy w polwinicie,
• YDY – przewód drutowy, miedziany, mający izolację i powłokę z polwinitu,
• YDYp – przewód drutowy, miedziany, mający izolację i powłokę z polwinitu, płaski,
• YKY – przewód elektroenergetyczny, drutowy, miedziany, ziemny, mający izolację i powłokę z polwinitu,
• YAKY – przewód elektroenergetyczny, drutowy, aluminiowy, ziemny, mający izolację i powłokę z polwinitu,
• AsXSn – przewód elektroenergetyczny samonośny, aluminiowy(A), izolacja z polietylenu usieciowanego(XS), przewód jest odporny na działanie ognia (n).
• XzTKMXpw – przewód ziemny, miedziany, telekomunikacyjny, domofonowy, izolacja wykonana z polietylenu piankowego (Xp), przewód wysokiego napięcia (w),
• YWDXek – przewód koncentryczny, miedziany, drut, jednożyłowy, o izolacji z polietylenu, ekran z gumy, antenowy.

Aby doprecyzować pełną nazwę przewodu, po opisie rodzaju przewodu, podaje się kolejno ilość żył oraz przekrój w milimetrach. Trudno sobie wyobrazić wielkość przewodu, ale nawet laik widząc przekrój przewodu po raz pierwszy, z łatwością może podać ilość żył.

Na podstawie tych symboli w zasadzie można rozszyfrować większość najczęściej wybieranych przewodów, dostępnych także w naszym sklepie. Od pewnego czasu można się spotkać z nieco inną nomenklaturą na podstawie CENELEC, która stopniowo wypiera nazewnictwo polskie.